DENSYTOMETRIA Gdańsk

badanie gęstości kości, badanie densytometryczne

Co to jest densytometria?

Densytometria stanowi podstawową metodę diagnostyczną osteoporozy. Dzięki badaniu densytometrycznemu (densytometrii) jesteśmy w stanie wykryć bądź wykluczyć osteoporozę, określić stopień zaawansowania ubytku masy mineralnej kości oraz monitorować skuteczność leczenia osteoporozy. Densytometria do rodzaj badania radiologicznego w którym wykorzystuje się technikę rentgenowską nazywaną DXA (Dual-energy X-ray Absorbtiometry). „Złotym standardem” jest badanie kręgosłupa lędźwiowego oraz bliższego końca kości udowej (potocznie zwanego szyjką kości udowej lub biodrem). Inne lokalizacje np. przedramię są przydatne do diagnostyki wówczas, jeśli nie możemy wykonać badania w wyżej wymienionych lokalizacjach.

Na jakiej zasadzie działa densytometria?

Lampa rentgenowska aparatu emituje podwójną wysoko i niskoenergetyczną wiązkę promieniowania jonizującego (rentgenowskiego), która przechodzi przez kości. Następnie za pomocą elektronicznego detektora, umieszczonego po przeciwnej stronie mierzona jest ilość promieniowania, która przeszła przez pacjenta. Ilość promieniowania, która uległa osłabieniu przechodząc przez pacjenta jest przetwarzana na dane liczbowe, które pozwalają na dokonanie oceny gęstości mineralnej kości. Badanie jest bezbolesne oraz nieszkodliwe. Dawka promieniowania jonizującego otrzymanego przez pacjenta w trakcie badania jest porównywalna do dobowej dawki pochłanianej przez organizm ze źródeł naturalnych Ziemi tzw. promieniowanie tła.

Wskazania do wykonania pomiaru gęstości kości.

  • kobiety w wieku >=55 lat
  • kobiety po menopauzie w wieku <55 lat z czynnikami ryzyka (poniżej)
  • mężczyźni w wieku >=60 lat
  • mężczyźni w wieku <60 lat z czynnikami ryzyka (poniżej)
  • dorośli ze złamaniami osteoporotycznymi
  • dorośli z chorobami lub stanami związanymi z małą masą kostną lub utratą masy kostnej – zaburzenia hormonalne (np. nadczynność tarczycy), zespoły złego wchłaniania, choroby reumatyczne (np. RZS – reumatoidalne zapalenie stawów, ZZSK – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, wrzodziejące zapalenie jelit, niedobory witaminy D3 etc.)
  • dorośli przyjmujący leki powodujące utratę masy kostnej – leki onkologiczne, leki sterydowe, leki zapobiegające wykrzepianiu, długo stosowane silne leki przeciwzakrzepowe, długo stosowane inhibitory pompy protonowej
  • osoby, u których planuje się leczenie farmakologiczne w celu zmniejszenia utraty lub zapobiegania utracie masy kostnej
  • w celu monitorowania skuteczności leczenia osteoporozy

Przeciwwskazania do badania

  • bezwzględnym przeciwwskazaniem do wykonania badania jest ciąża.
  • densytometria nie powinna być wykonana w ciągu 2 tygodni po badaniach obrazowych z podaniem środka kontrastowego (np. tomografia komputerowa z kontrastem) oraz po badaniu scyntygraficznym (np. scyntygrafia kości, PET) tzw. przeciwwskazanie czasowe ponieważ środek kontrastowy lub radioizotop może zaburzyć wynik badania gęstości kości.

Jak przygotować się do badań gęstości kości

>Do badania densytometrycznego nie jest wymagane specjalne przygotowanie. Najlepiej na badanie zgłosić się bez metalowych bądź grubych plastikowych elementów odzieży, które mogą zaburzyć wynik badania. Na początku należy poinformować o wykonanych wcześniej badaniach obrazowych z użyciem środka kontrastowego (np. tomografia komputerowa z kontrastem) lub badania z użyciem radioizotopu (np. scyntygrafia kości).

Jak przebiega badanie densytometrem

Przed badaniem dokonujemy pomiaru wzrostu oraz masy ciała pacjenta. Jeśli pacjent się ważył oraz mierzył przed badaniem należy podać aktualny wzrost i wagę. Pacjent kładzie się na plecach, na stole pomiarowym densytometru. W przypadku kręgosłupa lędźwiowego, kładziemy pod nogi podstawkę aby nogi były zgięte w stawach biodrowym oraz kolanowych, dzięki czemu kręgosłup lędźwiowy maksymalnie przylegał do stołu. Natomiast w przypadku bliższego końca kości udowej nogi delikatnie rozsuwamy i kładziemy stabilizator, który sprawia, że nogi nie poruszają się w trakcie skanu. W trakcie badania nad danym obszarem przesuwa się ramię densytometru emitując promieniowanie jonizujące (rentgenowskie), które przechodząc przez pacjenta jest mierzone przez detektor, a następnie przetwarzane na dane liczbowe i wyświetlane na monitorze komputera. Densytometria to badanie bezbolesne, nieinwazyjne oraz szybkie. Całość wraz z ułożeniem pacjenta, ustawieniem aparatury i wykonaniem skanu kręgosłupa lędźwiowego i biodra trwa ok. 10 minut. Pacjent po badaniu może wrócić do swoich zajęć.

Inne rodzaje badań – czy są przydatne do diagnostyki osteoporozy?

Niektóre placówki medyczne oferują badania densytometryczne z użyciem ultradźwięków tzw. Ultrasonografia Ilościowa (QUS). Badanie to wykonuje się w lokalizacji kości piętowej- niestety nie jest ono miarodajne oraz diagnostyczne i nie może służyć do oceny gęstości masy mineralnej kości oraz być podstawą do włączenia leczenia. Według wytycznych m.in. WHO (Światowej Organizacji Zdrowia), która opiera się na dowodach naukowych (EBM) badanie QUS może być jedynie pomocne do oceny ryzyka złamania. Dlatego każdy wynik badania gęstości kości z zastosowaniem ultradźwięków powinien być zweryfikowany w badaniu densytometrycznym techniką DXA (densytometria, badanie gęstości kości) w lokalizacji kręgosłupa lędźwiowego oraz bliższego końca kości udowej („szyjki kości udowej lub biodra”). Tylko densytometria metodą DXA stanowi podstawę do rozpoznania bądź wykluczenia osteoporozy oraz służy do monitorowania jej leczenia.

Artykuł przygotował dla Państwa

Absolwent Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, w trakcie specjalizacji z epidemiologii w Wojskowym Instytucie Higieny i Epidemiologii w Warszawie, specjalista zdrowia publicznego, elektroradiolog.
Jest członkiem m.in. European Society of Radiology, Polskiego Towarzystwa Osteoartrologii. Główne zainteresowania zawodowe oraz naukowe to osteoporoza, zwłaszcza profilaktyka i diagnostyka osteoporozy (badania densytometryczne, badania morfometryczne, ilościowa tomografia komputerowa – QCT, ilościowa ultrasonografia – QUS), diagnostyka obrazowa w osteoartrologii oraz epidemiologa infekcyjna (epidemiologia chorób zakaźnych, medycyna tropikalna, medycyna podróży).

Ta strona wykorzystuje pliki cookie Używamy informacji zapisanych za pomocą plików cookies w celu zapewnienia maksymalnej wygody w korzystaniu z naszego serwisu. Mogą też korzystać z nich współpracujące z nami firmy badawcze oraz reklamowe. Jeżeli wyrażasz zgodę na zapisywanie informacji zawartej w cookies kliknij na „x” w prawym górnym rogu tej informacji. Jeśli nie wyrażasz zgody, ustawienia dotyczące plików cookies możesz zmienić w swojej przeglądarce. Jednocześnie zapraszamy do zapoznania sie z polityką prywatności

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close